Inzichten · voor investeerders

Senior, junior of achtergesteld: waarom je plek in de rij je rendement bepaalt

Portret van Jos van Alphen
Jos van Alphen
Managing Partner · 8 min lezen

Iedereen kijkt naar de rente. Professionals kijken eerst naar de rij. Want als een kredietnemer niet meer kan betalen, bepaalt je plek in de rangorde hoeveel je terugziet. Twee leningen met dezelfde rente kunnen daardoor een totaal ander risico dragen.

In dit artikel leg ik uit hoe die rangorde werkt, wat senior, junior en achtergesteld betekenen, en waarom default rate en recovery rate samen je echte rendement bepalen.

De rij bij een faillissement

Bovenaan staan schuldeisers met een zekerheidsrecht, zoals een hypotheek- of pandrecht. Zij zijn separatist: ze kunnen zich in beginsel eerst verhalen op hun eigen onderpand, alsof er geen faillissement is. Daarna komen de boedelkosten en schuldeisers met een wettelijk voorrecht, dan de gewone (concurrente) schuldeisers, dan achtergestelde schuldeisers en als allerlaatste de aandeelhouders.

Die volgorde volgt uit Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek en de Faillissementswet, en wordt tussen financiers verder ingevuld met contracten zoals een intercreditor-overeenkomst of een achterstellingsakte.

Senior secured, junior en mezzanine

Een senior secured lening staat vooraan en heeft eigen zekerheden. Een achtergestelde lening wordt pas betaald als de senior schuld volledig is voldaan. Mezzanine zit daartussen en op het randje van eigen vermogen, vaak met een hogere rente of een winstdeel als compensatie.

De logica is simpel: hoe verder achterin de rij, hoe hoger de rente moet zijn om het risico te belonen. Maar die hogere rente is geen gratis extra. Hij is de prijs van een grotere kans dat er bij tegenslag weinig overblijft.

Default is niet hetzelfde als verlies

Een default betekent dat een kredietnemer zijn afspraken niet nakomt: een gemiste betaling, een geschonden convenant of een faillissementsaanvraag. Dat is een signaal, nog geen verlies. Een goede financier kan herstructureren, extra zekerheden vragen of het onderpand uitwinnen.

Het verlies zit in wat je níet terughaalt. Dat heet loss given default; het omgekeerde is de recovery rate. Een vuistregel: verwacht kredietverlies ≈ kans op default × verlies bij default. Wie alleen naar de rente kijkt, mist de helft van die som.

Waarom zekerheden en monitoring zwaarder wegen dan de coupon

De recovery rate wordt bepaald door drie dingen: je plek in de rij, de kwaliteit en verhandelbaarheid van het onderpand, en de snelheid waarmee wordt opgetreden. Dat laatste is waar monitoring het verschil maakt. Wie vroeg ziet dat een convenant onder druk staat, heeft nog opties. Wie het pas ziet bij de gemiste betaling, heeft er minder.

Daarom is risicogewogen rendement de enige eerlijke maatstaf: rente min verwacht kredietverlies min kosten. Een iets lagere rente met een sterke zekerheidspositie kan op termijn meer opleveren dan een hoge rente zonder onderpand.

Checklist voor beleggers

Sta ik senior of achtergesteld? Welke zekerheden liggen er, en op welke goederen? Is er een intercreditor-overeenkomst, en wat lever ik daarin in? Hoe vaak worden convenanten getoetst? Wie treedt op bij een default, en hoe is dat in het verleden gegaan?

Zo werkt het bij Clubdeal

Clubdeal selecteert en monitort direct lenders: partijen die zelf leningen verstrekken en beheren, met zekerheden als vast onderdeel van hun werkwijze. Wij kijken bij die selectie naar hoe zij in de rij staan, hoe zij zekerheden vestigen en bewaken, en hoe zij optreden als het misgaat.

Fund gives you diversification: gespreid over meerdere direct lenders, beoogd 6–9% per jaar, niet gegarandeerd. Deals gives you control: jij kiest bij welke direct lender je kapitaal direct gaat renderen. Dit artikel is algemene informatie en geen beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt je inleg (deels) verliezen.

Toegang tot private debt & equity.

Ontvang de brochure voor beleggers en ontdek hoe je deal by deal meedoet.

Stuur mij de brochure