Wie in een fonds stapt, koopt geen losse leningen, panden of bedrijven, maar participaties. Elke participatie vertegenwoordigt een evenredig deel van het fondsvermogen. Heeft een fonds 100.000 participaties uitstaan en bezit jij er 1.000, dan heb je economisch recht op 1% van het resultaat en van de waarde van het fonds, na kosten.
Juridisch verschilt de vorm per fonds. In Nederland zijn veel private fondsen opgezet als fonds voor gemene rekening (FGR): een contractuele afspraak tussen beheerder, juridisch eigenaar (vaak een stichting) en de participanten. Andere fondsen zijn een commanditaire vennootschap, een NV of BV. De naam van je belang verschilt dan ook: participatie, deelnemingsrecht, certificaat of aandeel. In de kern gaat het steeds om hetzelfde: een economisch belang in een gebundelde portefeuille.
De waarde van een participatie wordt periodiek bepaald op basis van de intrinsieke waarde (NAV) van het fonds, gedeeld door het aantal uitstaande participaties. Bij niet-beursgenoteerde fondsen is er geen dagelijkse beurskoers. In- en uitstappen gaat via het fonds zelf, op de momenten en voorwaarden die in de fondsdocumentatie staan.
Waar je als belegger op let: wie de beheerder is en onder welk regime die staat, wie juridisch eigenaar is van de bezittingen, hoe vaak de NAV wordt vastgesteld, welke kosten ten laste van het fonds komen, en wanneer en hoe je kunt uittreden.
Let hierop
Het Clubdeal Fund is een fiscaal transparant fonds voor gemene rekening (FGR). Je stapt in via participaties; een aparte stichting is juridisch eigenaar van de bezittingen en Clubdeal B.V. is beheerder. Bij Deals neem je per positie deel via certificaten van een STAK en bepaal je zelf de allocatie. Bij Equity word je aandeelhouder in Clubdeal zelf. De exacte voorwaarden staan in de documentatie van elk product.
Veelgestelde vragen
Wat is een fondsparticipatie?
Een deelneming in het vermogen van een fonds. Je deelt naar rato mee in de resultaten en de waarde van de hele portefeuille, zonder zelf eigenaar te zijn van de afzonderlijke beleggingen.
Wat is het verschil tussen een fondsparticipatie en een aandeel?
Met een aandeel ben je mede-eigenaar van een onderneming. Met een fondsparticipatie heb je een economisch belang in een gebundelde portefeuille die door een beheerder wordt belegd. Bij een fonds in de vorm van een NV of BV kan je participatie juridisch wel een aandeel zijn.
Hoe wordt de waarde van een participatie bepaald?
Op basis van de intrinsieke waarde (NAV) van het fonds: alle bezittingen min verplichtingen, gedeeld door het aantal uitstaande participaties. Bij private fondsen gebeurt dat periodiek, niet dagelijks.
Kan ik mijn participaties verkopen?
Bij niet-beursgenoteerde fondsen meestal alleen via het fonds zelf, op vaste momenten en onder voorwaarden uit de fondsdocumentatie. Soms geldt een lock-up of opzegtermijn.
Ben ik bij een fondsparticipatie eigenaar van de leningen?
Nee. Juridisch eigenaar van de bezittingen is het fonds of een daarvoor opgerichte stichting. Jij hebt het economische belang: recht op je deel van resultaat en waarde.
Verwante begrippen
Fondsbeleggen
Fondsbeleggen is beleggen via een fonds: je koopt een deelneming in een vehikel dat het geld van meerdere beleggers samen belegt volgens een vastgelegd beleid.
Participatieovereenkomst
Een participatieovereenkomst is het document waarmee je toetreedt tot een fonds of investering: hierin leg je vast voor welk bedrag je deelneemt en onder welke voorwaarden.
Deelnemingsrecht
Een deelnemingsrecht is de formele, wettelijke term voor een participatie in een beleggingsinstelling: het recht op een evenredig deel van het fondsvermogen.
NAV (net asset value)
NAV is de waarde van de bezittingen van een fonds minus de verplichtingen, en vormt de basis voor de waardering van deelnemingen.
Fondsbeheerder
De fondsbeheerder is de partij die het vermogen van een fonds belegt en beheert, en daarvoor juridisch verantwoordelijk is tegenover beleggers en toezichthouder.
Open-end en closed-end fonds
Een open-end fonds geeft doorlopend nieuwe deelnemingen uit en neemt ze terug; een closed-end fonds haalt eenmalig kapitaal op en heeft meestal een vaste looptijd.
Lock-up periode
Een lock-up periode is een afgesproken termijn waarin je je belegging of aandelen niet mag verkopen of terugvragen.
STAK (Stichting Administratiekantoor)
Een STAK is een stichting die aandelen juridisch houdt en daarvoor certificaten uitgeeft aan beleggers, zodat economisch belang en zeggenschap van elkaar worden gescheiden.