Een korte geschiedenis van particulier kapitaal

1602

Where private capital began. And where it's heading.

In 1602 bedachten Nederlanders hoe je kapitaal van velen bundelt in één onderneming. Vierhonderd jaar later zit er een bank, een beurs en een stapel tussenpersonen tussen. Wij brengen het terug naar de kern: kapitaal dat direct werkt, met zekerheden die je begrijpt.

Tijdlijn

400 years. Same idea.

Pentekening van de beurs van Hendrick de Keyser in Amsterdam, 1611
De beurs van Hendrick de Keyser aan het Rokin, geopend in 1611. Illustratie: Clubdeal.
  1. 1572

    Brielle, 1 april

    De Watergeuzen nemen Den Briel in. Het is het eerste wapenfeit van de Opstand en het begin van een Republiek die ruimte geeft aan handel, ondernemers en eigen initiatief. Clubdeal zit vandaag aan de Voorstraat, op loopafstand van waar het begon.[1]

  2. 1602

    De VOC wordt opgericht

    Op 20 maart 1602 verleent de Staten-Generaal het octrooi aan de Verenigde Oostindische Compagnie. De inschrijving staat open voor iedereen: kooplieden, ambachtslieden en zelfs dienstbodes leggen in. In Amsterdam alleen wordt ruim 3,6 miljoen gulden opgehaald, in totaal circa 6,4 miljoen.[2]

  3. 1606

    Het oudste bekende aandeel

    Een kwitantie op naam van Pieter Harmensz, ingelegd bij de kamer Enkhuizen, geldt als het oudste bewaard gebleven aandeel ter wereld. Het werd in 2010 teruggevonden in het Westfries Archief in Hoorn.[3]

  4. 1609

    Wisselbank en de eerste activist

    De Amsterdamsche Wisselbank opent en maakt betalen betrouwbaar. In hetzelfde jaar dient oud-bewindhebber Isaac le Maire een klacht in over het beleid van de VOC: de eerste gedocumenteerde aandeelhoudersactie. Beleggers wilden toen al weten wat er met hun geld gebeurde.[4]

  5. 1610

    Het eerste dividend

    De VOC keert voor het eerst uit, deels in natura: in foelie, later ook in peper en nootmuskaat. Rendement kwam letterlijk uit de lading. Pas later werd in contanten uitgekeerd.[4]

  6. 1611

    De beurs van Hendrick de Keyser

    Aan het Rokin opent de eerste speciaal gebouwde beurs. Aandelen wisselen er van eigenaar en kapitaal wordt verhandelbaar. Ondertussen leent de VOC ook bij beleggers via obligaties: rente in ruil voor vertrouwen.[4]

  7. 1648

    Rente die eeuwen meegaat

    Het waterschap Lekdijk Bovendams geeft een eeuwigdurende obligatie uit op geitenleer, voor het onderhoud van de dijk. Yale University kocht het stuk in 2003 en int nog altijd rente. Een lening gekoppeld aan iets tastbaars kan eeuwen waarde houden.[5]

  8. 1900–2000

    De tussenpersoon schuift aan

    Banken en grote instellingen nemen het financieren over. De belegger staat verder van de lening af. Wat overblijft is spaarrente of een beurskoers waar je weinig grip op hebt.

  9. Nu

    Private capital komt terug

    Na 2008 en strengere kapitaaleisen trekken banken zich terug uit delen van de kredietmarkt. Gespecialiseerde direct lenders vullen dat gat, met zekerheden en echte kasstromen. Particulier kapitaal kan weer direct meedoen.[6]

Pentekening van een VOC-schip onder zeil
Toen en nu

Same roles. New ship.

De VOC scheidde al wie bestuurt, wie financiert en wie het werk doet. Precies die verdeling zit in Fund en Deals.

1602

Bewindhebbers

De Heren XVII bestuurden de compagnie: schepen, routes, handel.

Clubdeal

Clubdeal B.V. als beheerder

Selecteert en monitort direct lenders en bepaalt de allocatie.

1602

Participanten

Brachten kapitaal in, voeren niet mee, deelden in de opbrengst.

Clubdeal

Beleggers in Fund en Deals

Participaties in een besloten FGR, of per deal gestructureerd via een stichting.

1602

Kooplieden en kapiteins

Deden het werk op zee en in de havens.

Clubdeal

Direct lenders

Verstrekken en beheren de kredieten en de zekerheden.

Wat het ons leert

Three lessons. Still true.

01

Zekerheden boven beloftes

De dijkobligatie overleefde de Republiek, de gulden en de VOC zelf. De beste leningen zijn gekoppeld aan iets tastbaars: vastgoed, vorderingen, voorraden. Een pandrecht of hypotheekrecht zegt meer dan een mooi verhaal.

02

Rente komt uit bedrijvigheid

Het eerste dividend kwam uit een scheepslading. Duurzaam rendement ontstaat waar ondernemers echt iets doen met kapitaal. Niet uit speculatie op een koers, maar uit kasstromen die rente betalen.

03

Eigenaarschap telt

De VOC-aandeelhouder deelde in de waarde van de onderneming zelf. Wie mede-eigenaar is van het huis, deelt in meer dan alleen de rente.

From Brielle. With the same spirit.

Clubdeal selecteert gespecialiseerde direct lenders en maakt hun financieringsactiviteiten toegankelijk voor beleggers. De direct lenders verstrekken en beheren de kredieten en zekerheden. Wij kiezen met wie we werken en houden ze scherp in de gaten.

Write the next chapter. With us.

Benieuwd hoe private credit vandaag werkt? Vraag de brochure aan of plan twintig minuten met Remon.

Beleggen in private credit brengt risico's met zich mee. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen en je belegging is beperkt verhandelbaar. Rendementen zijn beoogd, niet gegarandeerd.

Bronnen

  1. [1]Gaastra, F.S. — De geschiedenis van de VOC. Walburg Pers, Zutphen.
  2. [2]Nationaal Archief, Den Haag — Octrooi van de VOC, 20 maart 1602 (archief VOC, 1.04.02).
  3. [3]Westfries Archief, Hoorn — Aandeel kamer Enkhuizen op naam van Pieter Harmensz, 1606 (vondst 2010).
  4. [4]Petram, L. — De bakermat van de beurs. Atlas Contact, Amsterdam, 2011.
  5. [5]Yale University, Beinecke Rare Book & Manuscript Library — Obligatie Lekdijk Bovendams, 1648 (verworven 2003).
  6. [6]De Nederlandsche Bank en ECB — publicaties over non-bank financial intermediation en de groei van private credit na 2008.

Jaartallen en bedragen zijn ontleend aan bovenstaande bronnen. Illustraties zijn vrije interpretaties, geen historische afbeeldingen.